Dernekler Kanunu

[crazy_devil]

DERNEKLER KANUNU

Kanun no : 5231

Kabul Tarihi : 17.7.2004
B?R?NC? BÖLÜM
Amaç, Kapsam ve Tan?mlar
Amaç ve kapsam
MADDE 1. - Bu Kanunun amac?; dernekler, dernek ?ube veya temsilcilikleri, federasyonlar, konfederasyonlar ve yabanc? dernekler ile merkezleri yurt d???nda bulunan dernek ve vak?f d???ndaki kâr amac? gütmeyen kurulu?lar?n Türkiye'deki ?ube veya temsilciliklerinin yasak ve izne tâbi faaliyetlerini, yükümlülüklerini, denetimlerini ve uygulanacak cezalar ile derneklere ili?kin di?er hususlar? düzenlemektir.

Tan?mlar

MADDE 2. - Bu Kanunun uygulanmas?nda;
a) Dernek: Kazanç payla?ma d???nda, kanunlarla yasaklanmam?? belirli ve ortak bir amac? gerçekle?tirmek üzere, en az yedi gerçek veya tüzel ki?inin, bilgi ve çal??malar?n? sürekli olarak birle?tirmek suretiyle olu?turduklar? tüzel ki?ili?e sahip ki?i topluluklar?n?,
b) Derne?in yerle?im yeri: Derne?in yönetim faaliyetlerinin yürütüldü?ü yeri,
c) Dernek merkezi: Derne?in yerle?im yerinin bulundu?u il veya ilçeyi,
d) Mülkî idare amiri: Dernek merkezinin bulundu?u yerin vali veya kaymakam?n?,
e) Dernekler birimi: ?llerde il dernekler müdürlü?ünü, ilçelerde dernekler büro ?efli?ini,
f) Plâtform: Derneklerin kendi aralar?nda veya vak?f, sendika ve benzeri sivil toplum kurulu?lar?yla ortak bir amac? gerçekle?tirmek üzere giri?im, hareket ve benzeri adlarla olu?turduklar? tüzel ki?ili?i bulunmayan geçici nitelikteki birliktelikleri,
g) Üst kurulu?: Derneklerin olu?turdu?u tüzel ki?ili?i bulunan federasyonlar? ve federasyonlar?n olu?turdu?u konfederasyonlar?,
h) ?ube: Dernek faaliyetlerinin yürütülebilmesi için bir derne?e ba?l? olarak aç?lan, tüzel ki?ili?i olmayan ve bünyesinde organlar? bulunan alt birimi,
i) Temsilcilik: Dernek faaliyetlerinin yürütülebilmesi için bir derne?e ba?l? olarak aç?lan, tüzel ki?ili?i ve bünyesinde organlar? bulunmayan alt birimi,
?fade eder.
?K?NC? BÖLÜM
Genel Hükümler
Dernek kurma hakk?
MADDE 3. - Fiil ehliyetine sahip gerçek veya tüzel ki?iler, önceden izin almaks?z?n dernek kurma hakk?na sahiptir.
Ancak, Türk Silâhl? Kuvvetleri ve kolluk kuvvetleri mensuplar? ile kamu kurum ve kurulu?lar?n?n memur statüsündeki görevlileri hakk?nda özel kanunlar?nda getirilen k?s?tlamalar sakl?d?r.
Onbe? ya??n? bitiren ay?rt etme gücüne sahip küçükler; toplumsal, ruhsal, ahlakî, bedensel ve zihinsel yetenekleri ile spor, e?itim ve ö?retim haklar?n?, sosyal ve kültürel varl?klar?n?, aile yap?s?n? ve özel ya?ant?lar?n? korumak ve geli?tirmek amac?yla yasal temsilcilerinin yaz?l? izni ile çocuk dernekleri kurabilir veya kurulmu? çocuk derneklerine üye olabilirler.
Oniki ya??n? bitiren küçükler yasal temsilcilerinin izni ile çocuk derneklerine üye olabilirler ancak yönetim ve denetim kurullar?nda görev alamazlar.
çocuk derneklerine onsekiz ya??ndan büyükler kurucu veya üye olamazlar.
Dernek tüzü?ü
MADDE 4. - Her derne?in bir tüzü?ü bulunur. Bu tüzükte a?a??da gösterilen hususlar?n belirtilmesi zorunludur:
a) Derne?in ad? ve merkezi.
b) Derne?in amac? ve bu amac? gerçekle?tirmek için dernekçe sürdürülecek çal??ma konular? ve çal??ma biçimleri ile faaliyet alan?.
c) Derne?e üye olma ve üyelikten ç?kman?n ?art ve ?ekilleri.
d) Genel kurulun toplanma ?ekli ve zaman?.
e) Genel kurulun görevleri, yetkileri, oy kullanma ve karar alma usul ve ?ekilleri.
f) Yönetim ve denetim kurullar?n?n görev ve yetkileri, ne suretle seçilece?i, as?l ve yedek üye say?s?.
g) Derne?in ?ubesinin bulunup bulunmayaca??, bulunacak ise ?ubelerin nas?l kurulaca??, görev ve yetkileri ile dernek genel kurulunda nas?l temsil edilece?i.
h) Üyelerin ödeyecekleri giri? ve y?ll?k aidat miktar?n?n belirlenme ?ekli.
?) Derne?in borçlanma usulleri.
j) Derne?in iç denetim ?ekilleri.
k) Tüzü?ün ne ?ekilde de?i?tirilece?i.
l) Derne?in feshi halinde mal varl???n?n tasfiye ?ekli.
Uluslararas? faaliyet
MADDE 5. - Dernekler, tüzüklerinde gösterilen amaçlar? gerçekle?tirmek üzere uluslararas? faaliyette veya i?birli?inde bulunabilir, yurt d???nda temsilcilik veya ?ube açabilir, yurt d???nda dernek veya üst kurulu? kurabilir veya yurt d???nda kurulmu? dernek veya kurulu?lara kat?labilirler.
Yabanc? dernekler, D??i?leri Bakanl???n?n görü?ü al?nmak suretiyle ?çi?leri Bakanl???n?n izniyle Türkiye'de faaliyette veya i?birli?inde bulunabilir, temsilcilik veya ?ube açabilir, dernek veya üst kurulu? kurabilir veya kurulmu? dernek veya üst kurulu?lara kat?labilirler.
Tüzel ki?ilerin oy kullanmas?
MADDE 6. - Tüzel ki?inin üye olmas? halinde, tüzel ki?inin yönetim kurulu ba?kan? veya temsille görevlendirece?i ki?i oy kullan?r. Bu ki?inin ba?kanl?k veya temsil görevi sona erdi?inde, tüzel ki?i ad?na oy kullanacak kimse yeniden belirlenir.
?ube genel kurullar?
MADDE 7. - ?ube genel kurullar? ola?an toplant?lar?n? merkez genel kurulu toplant?s?ndan en az iki ay önce bitirmek zorundad?rlar.
Federasyon ve konfederasyonlar
MADDE 8. - Federasyonlar?n üye say?s?n?n be?ten ve konfederasyonlar?n üye say?s?n?n üçten a?a?? dü?tü?ü ve bu durum üç ay içinde giderilmedi?i takdirde haklar?nda kendili?inden sona erme hükümleri uygulan?r.
Federasyonlar ve konfederasyonlar temsilcilik d???nda her ne ad alt?nda olursa olsun, ba?ka bir örgüt kuramazlar.
?ç denetim
MADDE 9. - Derneklerde iç denetim esast?r. Genel kurul, yönetim kurulu veya denetim kurulu taraf?ndan iç denetim yap?labilece?i gibi, ba??ms?z denetim kurulu?lar?na da denetim yapt?r?labilir. Genel kurul, yönetim kurulu veya ba??ms?z denetim kurulu?lar?nca denetim yap?lm?? olmas?, denetim kurulunun yükümlülü?ünü ortadan kald?rmaz.
Denetim kurulu; derne?in, tüzü?ünde gösterilen amaç ve amac?n gerçekle?tirilmesi için sürdürülece?i belirtilen çal??ma konular? do?rultusunda faaliyet gösterip göstermedi?ini, defter, hesap ve kay?tlar?n mevzuata ve dernek tüzü?üne uygun olarak tutulup tutulmad???n?, dernek tüzü?ünde tespit edilen esas ve usullere göre ve bir y?l? geçmeyen aral?klarla denetler ve denetim sonuçlar?n? bir rapor halinde yönetim kuruluna ve topland???nda genel kurula sunar.
Denetim kurulu üyelerinin istemi üzerine, her türlü bilgi, belge ve kay?tlar?n, dernek yetkilileri taraf?ndan gösterilmesi veya verilmesi, yönetim yerleri, müesseseler ve eklentilerine girme iste?inin yerine getirilmesi zorunludur.
Yard?m ve i?birli?i
MADDE 10. - Dernekler, tüzüklerinde gösterilen amaçlar? gerçekle?tirmek üzere, benzer amaçl? derneklerden, siyasi partilerden, i?çi ve i?veren sendikalar?ndan ve meslekî kurulu?lardan maddî yard?m alabilir ve ad? geçen kurumlara maddî yard?mda bulunabilirler.
5072 say?l? Dernek ve Vak?flar?n Kamu Kurum ve Kurulu?lar? ile ?li?kilerine Dair Kanun hükümleri sakl? kalmak üzere, dernekler kamu kurum ve kurulu?lar? ile görev alanlar?na giren konularda ortak projeler yürütebilirler. Bu projelerde kamu kurum ve kurulu?lar?, proje maliyetlerinin en fazla yüzde ellisi oran?nda aynî veya nakdî katk? sa?layabilirler.
Gelir ve giderlerde usul ile dernek defterleri
MADDE 11. - Dernek gelirleri al?nd? belgesi ile toplan?r ve giderler harcama belgesi ile yap?l?r. Dernek gelirlerinin bankalar arac?l??? ile toplanmas? halinde banka taraf?ndan düzenlenen dekont veya hesap özeti gibi belgeler al?nd? belgesi yerine geçer. Al?nd? belgeleri ve harcama belgelerinin saklama süresi be? y?ld?r.
Dernek gelirlerinin toplanmas?nda kullan?lacak al?nd? belgeleri yönetim kurulu karar? ile bast?r?l?r. Al?nd? belgelerinin ?ekli, bast?r?lmas?, onaylanmas? ve kullan?lmas? ile dernek gelirlerinin toplanmas?nda kullan?lacak yetki belgesine ili?kin hususlar yönetmelikte düzenlenir.
Dernek gelirlerini toplayacak ki?iler yönetim kurulu karar?yla belirlenir ve bunlar ad?na yetki belgesi düzenlenir.
Dernekler taraf?ndan tutulacak defter ve kay?tlar ile ilgili usul ve esaslar yönetmelikte düzenlenir. Bu defterlerin dernekler biriminden ya da noterden onayl? olmas? zorunludur.
Sand?k kurma
MADDE 12. - Dernekler, tüzüklerinde yaz?l? olmak ve sa?lanan kâr? üyelerine payla?t?rmamak, gelir, faiz veya ba?ka adlarla üyelerine aktarmamak ?art?yla üyelerinin yiyecek, giyecek gibi zarurî ihtiyaç maddelerini ve di?er mal ve hizmetlerle k?sa vadeli kredi ihtiyaçlar?n? kar??lamak amac?yla sand?k kurabilirler.
Bu sand?klar?n kurulu? ve çal??ma esaslar? yönetmelikte düzenlenir.
Dernek görevlileri ve ücretleri
MADDE 13. – Üye say?s?n?n 100 ki?iden çok olmas? ?art?yla dernek hizmetleri gönüllüler veya yönetim kurulu karar? ile göreve ba?lat?lan ücretliler arac?l???yla yürütülür.
Dernek yönetim ve denetim kurullar?n?n kamu görevlisi olmayan ba?kan ve üyelerine ücret verilebilir. Verilecek ücret ile her türlü ödenek, yolluk ve tazminatlar genel kurul taraf?ndan tespit olunur. Yönetim ve denetim kurulu üyeleri d???ndaki üyelere ücret, huzur hakk? veya ba?ka bir ad alt?nda herhangi bir kar??l?k ödenemez.
Dernek hizmetleri için görevlendirilecek üyelere verilecek gündelik ve yolluk miktarlar? genel kurul taraf?ndan tespit olunur.
Gençlik ve spor kulüpleri
MADDE 14. - Derneklerden ba?vurmalar? halinde; spor faaliyetine yönelik olanlar spor kulübü, bo? zamanlar? de?erlendirme faaliyetine yönelik olanlar gençlik kulübü ve her iki faaliyeti birlikte amaçlayanlar gençlik ve spor kulübü ad?n? al?r. Bu kulüpler, Gençlik ve Spor Genel Müdürlü?ünce tutulacak kütü?e kay?t ve tescil edilir.
Kulüplerin organlar?, bu organlar?n görev ve yetkileri, kulüplerin Gençlik ve Spor Genel Müdürlü?ünce de denetlenmesi ve bunlara yap?lacak yard?mlar?n ?ekil ve ?artlar?, üst kurulu? olu?turmada uyulacak esas ve usuller, gençlik ve spor faaliyetlerini yürüteceklerin nitelikleri ve bunlara uygulanacak disiplin i?lemleri, kulüplerin kay?t ve tesciline ili?kin esaslar ?çi?leri Bakanl???n?n uygun görü?ü üzerine Gençlik ve Spor Genel Müdürlü?ünün ba?l? oldu?u Bakanl?kça yürürlü?e konulacak yönetmelikte düzenlenir.
Tasfiye
MADDE 15. - Genel kurul karar? ile feshedilen veya kendili?inden sona erdi?i tespit edilen derne?in para, mal ve haklar?n?n tasfiyesi, tüzü?ünde gösterilen esaslara göre yap?l?r. Tüzükte tasfiyenin ne ?ekilde yap?laca??n?n genel kurul karar?na b?rak?ld??? hallerde, genel kurul taraf?ndan bir karar al?nmam?? veya genel kurul toplanamam??sa, yahut dernek mahkeme karar? ile feshedilmi?se, derne?in bütün para, mal ve haklar?, mahkeme karar?yla derne?in amac?na en yak?n ve kapat?ld??? tarihte en fazla üyeye sahip derne?e devredilir.
Kendili?inden sona erdi?i tespit edilen veya feshine karar verilen derneklerin tasfiye ve devir i?lemleri tamamland?ktan sonra dernekler kütü?ündeki kay?tlar? silinir.
Feshedilmesi için hakk?nda soru?turma veya dava aç?lm?? olan bir dernek, fesih ve buna ba?l? olarak dernek mallar?n?n devrine dair bir karar ald??? takdirde, soru?turma ve dava sonuçlan?ncaya kadar devir i?lemi yap?lmaz.
Tasfiye i?lemleri sonucu derneklerin defter ve belgelerinin saklanma usulü, süresi ve tasfiyeye ili?kin gerekli belgeler yönetmelikte düzenlenir.
Bas?mevlerinin sorumlulu?u
MADDE 16. - Bas?mevleri, dernek gelirlerinin toplanmas?nda kullan?lacak al?nd? belgelerini bast?ktan sonra, bu belgelerin seri ve s?ra numaralar?n? onbe? gün içinde mülkî idare amirli?ine bildirmek zorundad?r.
Hata ve noksanl?klar?n giderilmesi
MADDE 17. - Derneklerin i? ve i?lemlerinde, bu Kanun ve 4721 say?l? Türk Medenî Kanunu ile bunlara dayan?larak ç?kar?lan yönetmeliklerin hükümlerine ayk?r?l?k tespit edilmesi halinde, konusu suç te?kil etmeyen hata ve noksanl?klar?n mülkî idare amirinin yaz?l? istemi üzerine, ilgili dernek taraf?ndan otuz gün içerisinde giderilmesi zorunludur.
Yarg?lama usulü
MADDE 18. - Bu Kanunla ilgili olarak hukuk mahkemelerinde bak?lacak davalarda basit yarg?lama usulü uygulan?r.
Bu Kanun hükümlerine ayk?r? davranan failler hakk?ndaki soru?turma ve kovu?turma, yer ve zaman kayd? aranmaks?z?n 3005 say?l? Me?hud Suçlar?n Muhakeme Usulü Kanunu hükümlerine göre yap?l?r.
ÜçÜNCÜ BÖLÜM
Denetim ve Bildirimler
Beyanname verme yükümlülü?ü ve denetim
MADDE 19. - Dernekler, y?l sonu itibar?yla faaliyetlerini, gelir ve gider i?lemlerinin sonuçlar?n? düzenleyecekleri beyanname ile her y?l Nisan ay? sonuna kadar mülkî idare amirli?ine vermekle yükümlüdürler. Beyannamenin düzenlenmesine ili?kin esas ve usuller yönetmelikte düzenlenir.
Gerekli görülen hallerde, derneklerin tüzüklerinde gösterilen amaçlar do?rultusunda faaliyet gösterip göstermedikleri, defterlerini ve kay?tlar?n? mevzuata uygun olarak tutup tutmad?klar? ?çi?leri Bakan? veya mülkî idare amiri taraf?ndan denetletilebilir. Bu denetimlerde kolluk kuvveti mensuplar? görevlendirilemez. ?çi?leri Bakanl??? ve mülkî idare amirlerinin yapaca?? denetimler mesai saatleri içerisinde yap?l?r. Bu denetimler en az yirmidört saat önce derneklere bildirilir.
Denetim s?ras?nda görevli memurlar taraf?ndan istenecek her türlü bilgi, belge ve kay?tlar?n, dernek yetkilileri taraf?ndan gösterilmesi veya verilmesi, yönetim yerleri, müesseseler ve eklentilerine girme iste?inin yerine getirilmesi zorunludur.
Denetim s?ras?nda, suç te?kil eden fiillerin tespit edilmesi hâlinde, mülkî idare amiri durumu derhal Cumhuriyet savc?l???na ve derne?e bildirir.
Kolluk kuvvetlerinin yetkisi
MADDE 20. - Kamu düzeninin korunmas? veya suç i?lenmesinin önlenmesi nedenlerinden birine ba?l? olarak usulüne göre verilmi? hâkim karar? olmad?kça, yine bu nedenlere ba?l? olarak gecikmesinde sak?nca bulunan durumlarda mülkî idare amirinin yaz?l? emri bulunmad?kça, kolluk kuvvetleri, dernek ve eklentilerine giremez, arama yapamaz ve buradaki e?yaya el koyamaz. Mülkî idare amirinin karar? yirmidört saat içinde görevli hâkimin onay?na sunulur. Hâkim, karar?n? el koymadan itibaren k?rksekiz saat içinde aç?klar; aksi halde, el koyma kendili?inden kalkar. Hâkim karar?, mülkî idare amiri taraf?ndan dernek yöneticilerine yaz?yla duyurulur.
Yurt d???ndan yard?m al?nmas?
MADDE 21. - Dernekler mülkî idare amirli?ine önceden bildirimde bulunmak ?art?yla yurt d???ndaki ki?i, kurum ve kurulu?lardan aynî ve nakdî yard?m alabilirler. Bildirimin ?ekli ve içeri?i yönetmelikte düzenlenir. Nakdî yard?mlar?n bankalar arac?l???yla al?nmas? zorunludur.
Ta??nmaz mal edinme
MADDE 22. - Dernekler genel kurullar?n?n yetki vermesi üzerine yönetim kurulu karar?yla ta??nmaz mal sat?n alabilir veya ta??nmaz mallar?n? satabilirler. Dernekler edindikleri ta??nmazlar?, tapuya tescilinden itibaren bir ay içinde mülkî idare amirli?ine bildirmekle yükümlüdürler.
Genel kurul toplant?s? ve organlara seçilenlerin idareye bildirilmesi
MADDE 23. - Dernekler, genel kurulu izleyen otuz gün içinde, yönetim kurulu ve denetim kurulu ile derne?in di?er organlar?na seçilen as?l ve yedek üyeleri mülkî idare amirli?ine bildirmekle yükümlüdür. Dernek organlar?nda ve yerle?im yerinde meydana gelen de?i?iklikler de ayn? usule tâbidir. Genel kurul sonuç bildiriminin ?ekli, içeri?i ve gerekli belgeler yönetmelikte düzenlenir.
Temsilcilik
MADDE 24. - Dernekler, gerekli gördükleri yerlerde dernek faaliyetlerini yürütmek amac?yla temsilcilik açabilirler. Temsilcilikler, ?ube veya dernek genel kurullar?nda temsil edilmezler. ?ubeler temsilcilik açamazlar. Temsilcili?in adresi, yönetim kurulu karar?yla temsilci olarak görevlendirilen ki?i veya ki?iler taraf?ndan o yerin mülkî idare amirli?ine yaz?l? olarak bildirilir.
Plâtform olu?turma
MADDE 25. - Dernekler, amaçlar? ile ilgisi bulunan ve kanunlarla yasaklanmayan alanlarda, kendi aralar?nda veya vak?f, sendika ve benzeri sivil toplum kurulu?lar?yla ortak bir amac? gerçekle?tirmek üzere ve yetkili organlar?n?n karar? ile plâtformlar olu?turabilirler.
Pl â tformlar, kanunlar?n dernekler için yasaklad??? amaç ve faaliyet konular? do?rultusunda kurulamazlar ve faaliyet gösteremezler. Bu yasa?a ayk?r? hareket edenler hakk?nda, bu Kanun ve ilgili kanunlar?n cezaî hükümleri uygulan?r.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
?zne Tâbi Faaliyetler
Derneklerin izinle kurabilece?i tesisler
MADDE 26. - Derneklerin, tüzüklerinde gösterilen amaçlar? gerçekle?tirmek üzere, e?itim ve ö?retim faaliyetleri için yurt, pansiyon; üyeleri için lokal açmalar? ve lokallerinde alkollü içki kullan?lmas? ile bu tesislerin i?letilmesi mülkî idare amirinden izin almalar?na ba?l?d?r. Bu tesislerin aç?lmas?, i?letilmesi ve kapat?lmas?na ili?kin esas ve usuller yönetmelikte düzenlenir.
Kamu yarar?na çal??an dernekler
MADDE 27. - Kamu yarar?na çal??an dernekler, ilgili bakanl?klar?n ve Maliye Bakanl???n?n görü?ü üzerine, ?çi?leri Bakanl???n?n teklifi ve Bakanlar Kurulu karar?yla tespit edilir. Bir derne?in kamu yarar?na çal??an derneklerden say?labilmesi için, en az bir y?ldan beri faaliyette bulunmas? ve derne?in amac? ve bu amac? gerçekle?tirmek üzere giri?ti?i faaliyetlerin topluma yararl? sonuçlar verecek nitelikte ve ölçüde olmas? ?artt?r.
Kamu yarar?na çal??an dernek statüsünün kazan?lmas?, kaybedilmesi ve gerekli belgeler ile di?er esas ve usuller yönetmelikte düzenlenir.
Kamu yarar?na çal??an dernekler en az iki y?lda bir denetlenir. Yap?lan denetimler sonucunda düzenlenen raporlar üzerine, kamu yarar?na çal??an derneklerin organlar?nda görev alan üyeler veya ilgili personel, a??r hapis veya a??r para cezas? verilmesini gerektiren suçlar?n i?lendi?inin tespit edilmesi halinde, geçici bir tedbir olarak ?çi?leri Bakan?nca görevden uzakla?t?r?labilir. Görevden uzakla?t?r?lanlar?n yerlerine, kesin hükme kadar, öncelikle dernek üyelerinden olmak üzere görevlendirme yap?l?r.
Kamu yarar?na çal??t?klar?na karar verilen dernekler, denetimler sonunda bu niteliklerini kaybettikleri tespit edilirse, birinci f?krada öngörülen usulle haklar?nda al?nan kamu yarar?na çal??an derneklerden say?lma karar? kald?r?l?r.
Türkiye K?z?lay Derne?i ve Türk Hava Kurumunun tüzüklerini onaylamaya Bakanlar Kurulu yetkilidir.
Kamu yarar?na çal??an derneklerin mallar?na kar?? suç i?leyenler Devlet mal?na kar?? suç i?lemi? gibi cezaland?r?l?r.
Dernek adlar?
MADDE 28. - Dernek adlar?nda; Türk, Türkiye, Milli, Cumhuriyet, Atatürk, Mustafa Kemal kelimeleri ile bunlar?n ba? ve sonlar?na getirilen eklerle olu?turulan kelimeler ?çi?leri Bakanl???n?n izni ile kullan?labilir.
BE??NC? BÖLÜM
Yasaklar
Baz? ad ve i?aretleri kullanma yasa??
MADDE 29. - Derneklerin, mevcut veya mahkeme karar?yla kapat?lm?? veya feshedilmi? bir siyasî partinin, bir sendikan?n veya üst kurulu?un, bir derne?in veya üst kurulu?un ad?n?, amblemini, rumuzunu, rozetini ve benzeri i?aretleri ya da ba?ka bir ülkeye ve daha önce kurulmu? Türk devletlerine ait bayrak, amblem ve flamalar? kullanmalar? yasakt?r.
Kurulmas? yasak olan dernekler ve yasak faaliyetler
MADDE 30. - Dernekler;
a) Tüzüklerinde gösterilen amaç ve bu amac? gerçekle?tirmek üzere sürdürülece?i belirtilen çal??ma konular? d???nda faaliyette bulunamazlar.
b) Anayasa ve kanunlarla aç?kça yasaklanan amaçlar? veya konusu suç te?kil eden fiilleri gerçekle?tirmek amac?yla kurulamaz.
c) Askerli?e, millî savunma ve genel kolluk hizmetlerine haz?rlay?c? ö?retim ve e?itim faaliyetlerinde bulunamaz, bu amaçlar? gerçekle?tirmek üzere kamp veya e?itim yerleri açamazlar. Üyeleri için özel k?yafet veya üniforma kullanamazlar.
Kay?t ve yaz??ma dili
MADDE 31. - Dernekler, defterlerinde ve kay?tlar?nda ve Türkiye Cumhuriyetinin resmi kurumlar?yla yaz??malar?nda Türkçe kullan?rlar.
ALTINCI BÖLÜM
Ceza Hükümleri
Ceza hükümleri
MADDE 32. - Bu Kanuna ayk?r? davran??lara uygulanacak cezalar a?a??da belirtilmi?tir:
a) Dernek kurma hakk?na sahip olmad?klar? halde dernek kuranlar veya derneklere üye olmalar? kanunlarla yasakland??? halde dernek üyesi olanlar ile derneklere üye olmas? kanunlarla yasaklanm?? ki?ileri bilerek dernek üyeli?ine kabul eden veya kayd?n? silmeyen veya dernek üyesi iken derneklere üye olma hakk?n? kaybeden ki?ileri dernek üyeli?inden silmeyen dernek yöneticileri be?yüzmilyon lira idar î para cezas? ile cezaland?r?l?r.
b) Genel Kurul toplant?lar?n? kanun ve tüzük hükümlerine ayk?r? olarak veya dernek merkezinin bulundu?u veya tüzü?ünde belirtilen yer d???nda yapan dernek yöneticileri be?yüzmilyon liraya kadar a??r para cezas? ile cezaland?r?l?r. Mahkemece, kanun ve tüzük hükümlerine ayk?r? olarak yap?lan genel kurul toplant?lar?n?n iptaline de karar verilebilir.
c) Yurt d??? yard?m? bankalar arac?l???yla almayan dernek yöneticilerine, bu ?ekilde al?nan paran?n yüzde be?i oran?nda idarî para cezas? verilir.
d) Derne?e ait tutulmas? gereken defter veya kay?tlar? tutmayan dernek yöneticileri be?yüzmilyon lira idarî para cezas? ile cezaland?r?l?r.
e) Genel kurul ve di?er dernek organlar?nda yap?lan seçimler ve oylamalar ile oylar?n say?m ve dökümüne hile kar??t?ranlar ve defter veya kay?tlar? tahrif veya yok edenler veya gizleyenler, fiilleri daha a??r bir cezay? gerektirmedi?i takdirde alt? aydan iki y?la kadar hapis ve be?yüzmilyon liraya kadar a??r para cezas? ile cezaland?r?l?r.
f) Her ne suretle olursa olsun kendisine tevdi olunan derne?e ait para veya para hükmündeki evrak, senet veya sair mallar? kendisinin veya ba?kas?n?n menfaatine olarak sarf veya istihlâk veya rehneden veya satan, gizleyen, imha, inkâr, tahrif veya ta?yir eden yönetim kurulu ba?kan? ve üyeleri veya denetçiler ile derne?in di?er personeli fiilleri daha a??r bir cezay? gerektirmedi?i takdirde, alt? aydan iki y?la kadar hapis ve be?yüzmilyon liraya kadar a??r para cezas? ile cezaland?r?l?r.
g) Yetkili mercilerin izni olmaks?z?n yabanc? derneklerin Türkiye'de temsilciliklerini veya ?ubelerini açanlar, faaliyetlerini yürütenler, bu derneklerle i?birli?inde bulunanlar veya bu dernekleri üye kabul edenler be?yüzmilyon liraya kadar para cezas? ile cezaland?r?l?r ve izinsiz aç?lan ?ube veya temsilcili?in de kapat?lmas?na karar verilir.
h) 16 nc? maddede belirtilen bildirim yükümlülü?ünü yerine getirmeyen bas?mevi yöneticileri be?yüzmilyon lira idarî para cezas? ile cezaland?r?l?r.
?) 17 nci maddede yer alan zorunlulu?a uymayanlar yüzmilyon lira idarî para cezas? ile cezaland?r?l?r.
j) 19 uncu maddede belirtilen beyannameyi bilerek gerçe?e ayk?r? olarak verenler üçmilyar liraya kadar a??r para cezas? ile cezaland?r?l?r.
k) 9 ve 19 uncu maddelerin üçüncü f?kralar?ndaki zorunlulu?a uymayanlar be?yüzmilyon lira idarî para cezas? ile cezaland?r?l?r.
l) 21, 22, 23 ve 24 üncü maddelerde belirtilen bildirim yükümlülü?ünü, 19 uncu maddede belirtilen beyanname verme yükümlülü?ünü yerine getirmeyen dernek yöneticileri be?yüzmilyon lira idarî para cezas? ile cezaland?r?l?r.
m) 26 nc? maddede belirtilen tesisleri izinsiz açan dernek yöneticileri, be?yüzmilyon liraya kadar a??r para cezas? ile cezaland?r?l?r ve tesisin kapat?lmas?na da karar verilebilir.
n) 29 uncu maddede belirtilen yasaklara, yaz?l? olarak uyar?lmalar?na ra?men, ayk?r? hareket eden dernek yöneticileri, fiilleri daha a??r bir cezay? gerektirmedi?i takdirde be?yüzmilyon liraya kadar a??r para cezas? ile cezaland?r?l?r ve derne?in feshine de karar verilir.
o) 30 uncu maddenin (a) bendinde belirtilen yasa?a ayk?r? hareket eden dernek yöneticileri be?yüzmilyon liradan birmilyar liraya kadar a??r para cezas? ile cezaland?r?l?r, tekerrürü halinde a??r para cezas? yar? nispetinde art?r?larak hükmolunur. Ayn? maddenin (c) bendine ayk?r? faaliyette bulunan dernek yöneticileri, fiilleri daha a??r bir cezay? gerektirmedi?i takdirde, bir y?ldan az olmamak üzere hapis cezas? ile cezaland?r?l?r ve tesisin kapat?lmas?na da karar verilir.
p) 30 uncu maddenin (b) bendinde belirtilen kurulmas? yasak dernekleri kuranlar ile bu bende ayk?r? harekette bulunan dernek yöneticileri fiilleri daha a??r bir cezay? gerektirmedi?i takdirde bir y?ldan üç y?la kadar hapis ve be?yüzmilyon liraya kadar a??r para cezas? ile cezaland?r?l?r ve derne?in feshine de karar verilir.
r) 31 inci maddede öngörülen zorunlulu?a uymayanlar birmilyar lira idarî para cezas? ile cezaland?r?l?r.
Cezalar?n uygulanmas?
MADDE 33. - Bu Kanunda belirtilen cezalar çocuk dernekleri hakk?nda, yaz?l? olarak uyar?lmas?na ra?men tekrar edilmesi halinde uygulan?r.
Bu Kanunun 32 nci maddesinde geçen “dernek yöneticileri” ibareleri dernek yönetim kurulu ba?kan?n? ifade eder.
Bu Kanunda yaz?l? olan idarî para cezalar? mülkî idare amiri taraf?ndan verilir. Verilen idarî para cezalar?na dair kararlar ilgililere 7201 say?l? Tebligat Kanunu hükümlerine göre tebli? edilir.
Bu cezalara kar?? tebli? tarihinden itibaren otuz gün içinde yetkili idare mahkemesine itiraz edilebilir. ?tiraz, idarece verilen cezan?n yerine getirilmesini durdurmaz. ?tiraz üzerine verilen karar kesindir. ?tiraz, zaruret görülmeyen hâllerde evrak üzerinde inceleme yap?larak en k?sa sürede sonuçland?r?l?r.
Bu Kanuna göre verilen idarî para cezalar? 6183 say?l? Ã?mme Alacaklar?n?n Tahsil Usulü Hakk?nda Kanun hükümlerine göre tahsil olunur.
YED?NC? BÖLÜM
Di?er Hükümler
Cemiyetler ve Dernekler kanunlar?na yap?lan at?flar
MADDE 34. - Di?er kanunlarda, 3512 say?l? Cemiyetler Kanunu, 1630 say?l? Dernekler Kanunu veya 2908 say?l? Dernekler Kanunu ile bunlar?n ek ve de?i?ikliklerine veya belli maddelerine yap?lan at?flar, bu Kanuna veya bu Kanunun ayn? konular? düzenleyen madde veya maddelerine yap?lm?? say?l?r. Bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde ayn? konular? düzenleyen 4721 say?l? Türk Medeni Kanununun ilgili hükümlerine at?f yap?lm?? say?l?r.
Kanunun meslek î kurulu?lara uygulanacak hükümleri
MADDE 35. - Bu Kanunun 19, 20, 23, 26, 28, 29, 30 ve 31 inci maddeleri özel kanunlar?nda hüküm bulunmamak kayd?yla kamu kurumu niteli?indeki meslek kurulu?lar? ile i?çi ve i?veren sendikalar? ve üst kurulu?lar? için de ceza hükümleriyle birlikte uygulan?r.
Uygulanacak hükümler
MADDE 36. - Bu Kanun hükümleri; yabanc? dernekler ile merkezleri yurt d???nda bulunan dernek ve vak?f d???ndaki kâr amac? gütmeyen kurulu?lar?n Türkiye'deki ?ube veya temsilcilikleri hakk?nda da ceza hükümleri ile birlikte uygulan?r. Bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde 4721 say?l? Türk Medeni Kanununun hükümleri uygulan?r.
Yönetmelik
MADDE 37. - Bu Kanunun ilgili maddelerinde düzenlenmesi öngörülen yönetmelikler ?çi?leri Bakanl???nca, kulüp ad?n? alan derneklerle ilgili yönetmelik ise Gençlik ve Spor Genel Müdürlü?ünün ba?l? oldu?u Bakanl?kça en geç alt? ay içinde Resmi Gazetede yay?mlanarak yürürlü?e konulur. Bu yönetmelikler ç?kar?l?ncaya kadar mevcut yönetmeliklerin bu Kanuna ayk?r? olmayan hükümlerinin uygulanmas?na devam olunur.
De?i?tirilen ve yürürlükten kald?r?lan hükümler
MADDE 38. - A) 22.11.2001 tarihli ve 4721 say?l? Türk Medeni Kanununun 62 nci maddesi ve 74 üncü maddesinin ikinci f?kras? a?a??daki ?ekilde de?i?tirilmi?tir.
Madde 62. - Dernekler, 60 ?nc? maddenin son f?kras? gere?ince yap?lan yaz?l? bildirimi izleyen alt? ay içinde ilk genel kurul toplant?lar?n? yapmak ve zorunlu organlar?n? olu?turmakla yükümlüdürler.
Ola?an genel kurul toplant?lar?n?n en geç üç y?lda bir yap?lmas? zorunludur.
B) 4721 say?l? Kanunun 58 inci maddesinin ikinci f?kras?nda yer alan "yerle?im yeri, kurucular?,", 64 üncü maddesinin ikinci f?kras?nda yer alan "tüzükte ba?kaca bir düzenleme yoksa,", 77 nci maddesinin birinci f?kras?nda yer alan "yerel bir gazete ile ilan edilir ve ayn? zamanda ve bir yaz?yla", 92 nci maddesinde yer alan "uluslararas? alanda i?birli?i yap?lmas?nda yarar görülen hallerde ve kar??l?kl? olmak ko?uluyla" ve 93 üncü maddesinde yer alan "kar??l?kl? olmak ko?uluyla" ibareleri madde metinlerinden ç?kar?lm??t?r.
C) 4721 say?l? Kanunun 61 inci maddesi ile 79 uncu maddesinin üçüncü f?kras? yürürlükten kald?r?lm??t?r.
D) 14.2.1985 tarihli ve 3152 say?l? ?çi?leri Bakanl??? Te?kilât ve Görevleri Hakk?nda Kanunun 13/A maddesinin (h) bendi a?a??daki ?ekilde de?i?tirilmi? ve maddeye a?a??daki f?kralar eklenmi?tir.
h) 2860 say?l? Yard?m Toplama Kanununa göre düzenlenecek yard?m toplama faaliyetleriyle ilgili i?lemleri yürütmek.
Derneklerin kaydedilece?i dernekler kütü?ünün ?ekli, düzenleme ve kay?t esaslar? yönetmelikle düzenlenir.
Büyük?ehir belediyesi s?n?rlar? içinde kalan ilçe kaymakaml?klar?nda ayr?ca ilçe dernekler büro ?eflikleri olu?turulmaz.
E) 8.6.1984 tarihli ve 227 say?l? Vak?flar Genel Müdürlü?ünün Te?kilat ve Görevleri Hakk?nda Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 3 üncü maddesine a?a??daki f?kra eklenmi?tir.
Vak?flar?n d?? ülkelerdeki gerçek veya tüzel ki?ilerden veya di?er kurulu?lardan yard?m almas?, derneklere uygulanan hükümlere tâbidir.
F) 23.6.1983 tarihli ve 2860 say?l? Yard?m Toplama Kanununun 5 inci maddesinin birinci f?kras?nda yer alan "gezi ve e?lenceler düzenlemek", 24 üncü maddesinin birinci f?kras?ndaki "belirli yerlere kutu koymak" ibarelerinden sonra gelmek üzere "veya bilgileri otomatik ya da elektronik olarak i?leme tâbi tutmu? sistemler kullanmak" ibaresi eklenmi?tir.
G) 2860 say?l? Kanunun 7 nci maddesi a?a??daki ?ekilde de?i?tirilmi?tir.
Madde 7. - Yard?m toplama faaliyeti bir ilin birden fazla ilçesini kaps?yorsa o ilin valisinden, bir ilçenin s?n?rlar? içinde ise o ilçenin kaymakam?ndan izin al?n?r. Yard?m toplama faaliyeti birden fazla ili kaps?yorsa yard?m toplama faaliyetine giri?ecek gerçek veya tüzel ki?ilerin yerle?im yerinin bulundu?u ilin valisinden izin al?n?r ve izni veren valilik taraf?ndan ilgili valiliklere ve ?çi?leri Bakanl???na bilgi verilir. Yard?m toplama faaliyetleriyle ilgili i?lemler dernekler birimlerince yürütülür.
H) 6.10.1983 tarihli ve 2908 say?l? Dernekler Kanunu yürürlükten kald?r?lm??t?r.
Yürürlük
MADDE 39. - Bu Kanun yay?m? tarihinde yürürlü?e girer.
Yürütme
MADDE 40. - Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.