Oktan meselesinin açıklaması. Kendinizi kandırmayın.

[viper_1]

Bildi?iniz gibi ülkemizdede 95, 97, 98, 100 oktan benzin sat?lmakta. Yüksek oktanl? benzinler genelde yüksek performans yak?t? olarak lanse edilmekte, bu benzini kullan?nca performans?n artt???, tüketimin dü?tü?ü vs iddia edilmekte.

Fakat halk taraf?ndan bilinenlerin neredeyse tamam?n?n yanl?? olmas? ve oktan meselesinin bir pazarlama takti?ine dönü?mesi sebebi ile motorcu dostlar?mla bu konunun teknik içeri?ini payla?mak istedim.

Öncelikle, Oktan say?s? bir referanst?r ve benzinin içindeki gerçek oktan say?s?n? belirtmez, ayr?ca oktan?n PERFORMANSLA, TÜKET?MLE ALAKASI YOKTUR.

Bildi?iniz gibi içten yanmal? benzinli motorlar benzin ile havay? s?k??t?rd?ktan sonra buji ile ate?leyerek çal???rlar. Her motorun s?k??t?rma oran? farkl?d?r. Her yak?t belli bir miktar s?k??t?rma bas?nc?na kadar buji olmadan dayan?r bir süre sonra buji olmasa bile kendili?inden yan?verir. Bu tehlikeli bir durumdur vuruntu olarak kendini belli eder ve motora hasar verebilir. Ayr?ca performans?da dü?ürür. Dolay?s? ile belli bir motorun belli bir s?k??t?rma ile vuruntu yapmadan (yani benzin buji çakmadan önce kendili?inden yanmadan) çal??abilmesi için bir minimum oktan gereklidir. BU M?N?MUM MOTOS?KLET?N?Z?N K?TAPçI?INDA BEL?RT?L?R. Ama nadiren 95 oktan?n üzerinde benzin gereklidir.

95 oktan benzin demek ald???n?z benzinin içinde 95 oktan var demek de?ildir. 95 oktan benzinin anlam?, ald???n?z benzinin kimyasal olarak vuruntuya kar?? direncinin %95 isooktan ve %5 heptan kar???m?yla AYNI oldu?u anlam?na gelir. Yani benzinin oktan?, içeri?inden dolay? de?il gerçek isooktan-heptan kar???m?n belli yüzdelerinde elde edilen vuruntu direncine kar??l?k gelecek ?ekilde belirlenir. Bu sebeple 100 oktandan daha yüksek yak?tlar olabilir. çünkü dünyadaki en vuruntu-dirençli yak?t isooktan de?ildir.

Bunun ölçümünde iki farkl? ölçüm standard? vard?r fakat ülkemizde RON kullan?lmaktad?r. RON d???nda birde MON ölçüm sistemi vard?r. Örne?in Amerikada RON ve MON'un ortalamas? al?n?r, bu sebeple amerikada 87 oktan olan bir benzin avrupada 95 oktan olabilir.

Örne?in benim Honda motosikletimin kitapç???nda RON de?eri 91 oktan ve üstü yak?t kullanabilirsiniz diyor. Bunun anlam? benim motosikletim avrupa standard?nda 91 oktan (normal) benzinle bile çal???r. (Motosikletim katalitik konvertörlü oldu?u için kur?unsuz olmak kayd? ile tabiki) 11:1 s?k??t?rma oranl? CBR125'in kitapç???nda ise 93 oktan yaz?yor. Yani benzinin 100 y?ld?r var oldu?unu dü?ünürsek 95 oktan asl?nda yeterince "yüksek" bir oktan de?eri.

Performans meselesine gelince, bir yak?t?n performans? tamamen enerji içeri?ine ba?l?d?r. Bu enerji içeri?inin oktan say?s? ile bir alakas? yoktur. Fakat GENELDE enerji içeri?i yüksek benzinler (kaliteli benzinler) yüksek oktan ad? alt?nda sat?lmaktad?r. Bu sebeple baz? yüksek oktanl? benzinler daha yüksek enerjiye (yani daha yüksek performansa) sahip olabilir (ama çok az fark edecek ?ekilde). Ama bu sizin motosikletinizin yada otomobilinizin motoru bundan yararlanabilecek anlam?na gelmiyor. Piyasadaki motosikletin %99unda hiç farketmiyor.

Bu arada motorda oktan iste?ini belirleyen SIKI?TIRMA ORANI DE??LD?R. Ne kadar s?k??t?rma bas?nc? elde edildi?i önemlidir. Yüksek s?k??t?rma oran? sadece elde edilebilecek maksimum s?k??t?rmay? etkiler.

Bu durumda e?er motosikletinizi üreten firma özellikle yüksek oktanl? benzin kullanmal?s?n?z diye yazmad?ysa yüksek oktan benzin kullanmak sadece ekonomik olarak daha pahal?ya gelecektir. Size bir yarar? olmayacakt?r.

Yüksek oktanl? benzin ancak ciddi yüksek performansl? araçlarda biraz farketmektedir. Yani sizin motosikletiniz yüksek oktan talep etse bile kazanaca??n?z fark yüzde 1-4 ancak olacakt?r. Modern 300 beygirlik motorlarda bile 10 beygir ancak farketmektedir.
AYRICA yüksek oktan SADECE maksimum güçte farkeder. Yani maksimum devir, maksimum h?zlanma d???ndaki kullan?mlarda pek bir fark olmamaktad?r.

Bulundu?unuz yerin rak?m? yükseldikçede oktan ihtiyac?n?z dü?er. Deniz seviyesinde 95 oktanla mutlu olan bir motor 500-1000 metre rak?mda 93-91 oktanlada mutlu olacakt?r.

Dolay?s? ile size bir yarar? olmayacaksa,
- ben denedim yüksek performans verdi
- bir depoyla 50km fazla gittim
- kaliteli abi bu benzin çeki?i artt?
G?B? LAFLARA ALDANMAYIN. Yüksek oktanl? benzin pahal?d?r. Kaz?klanmay?n.

Ayr?ca yüksek oktanl? benzinin yanmas? daha güçtür, buda ilginç bir ironi.

Peki baz? LPGnin 110 oktan oldu?unu biliyormuydunuz?

Alkol kat?larak oktan? yüksek ama enerji içeri?i (performans?) dü?ük yak?tlar yapmakta mümkündür. Daha öncede söyledi?im gibi benzinin performans? ile oktan? direk alakal? de?il.

Oktan say?s?n? yükselten çe?itli katk?lar mevcut. Bunlar sadece oktan say?s?n? yükseltir. SADECE yüksek oktanl? benzine kesin ihtiyac?n?z varsa ve bulam?yorsan?z motorunuzun vuruntu yapmas?n? engellemek içindir.

Sonuç olarak oktan meselesini kafan?za takmay?n al?n kur?unsuz 95 motosikletinizin zevkini ucuz ç?kar?n.

LÜTFEN BU BA?LI?A CEVAP OLARAK ?UNLARI YAZMAYIN:
- Ben denedim benim motorum çok rahat çal??t?,
- Az yakt?.
- ?yi kaçt?.
vs yazmay?n?z. Sizin tecrübeniz sadece psikolojik bir aldanma. Size hak vermiyor de?ilim, reklam? bu ?ekilde yap?l?nca aldanmamak elde de?il.

??in bilimi, matemati?i kimyas? aç?klad???m gibi. Benzin satan firmalar sokakta araçlar?n sadece binde birinin ihtiyac? oldu?u halde güzel reklam ve pazarlama yaparak ayn? benzini size pahal?ya satmaya bay?l?yorlar. Bunu yurdum insan?n?n birbirine gaz vererek körüklemeside bir olay tabi.

Ayr?ca az yaksa bile, litresi daha pahal?, ne kar ettinizki?

Dizel araçlarda ÖZELL?KLE dü?ük oktan tercih edilir. çünkü bu tür motorlarda buji bulunmaz ve yak?t?n kendinden tutu?mas? tercih sebebidir. Bu sebeple dizellerde setan say?s? bilgisi verilir. Setan? yüksek mazot daha kolay kendili?inden tutu?ur.

Baz? geli?mi? teknolojiye sahip otomobiller yüksek oktan ihtiyac? olsa bile dü?ük oktanla çal??abilmekte. Bu tür araçlarda 95/98 kulanabilirsiniz ama 98 kullan?rsan?z daha iyi olur gibi ibareler bulunur. Bu araçlarda motor i?letim sistemi vuruntu alg?lad??? zaman ate?lemeyle oynayarak motorun zarar görmesini engeller ve dü?ük performansta verse çal???r. Ama ancak yüksek devirlerde yüksek akselerasyon kullan?mda farketmektedir.

Piyasadaki otomobillerin ve motosikletlerin TAMAMINA YAKININDA YÜKSEK OKTAN H?çB?R?EY FARKETT?RMEYECEKT?R. Baz?lar?ndaki farkta fiyat?na deymeyecek/hissedilmeyecek oranlarda olmaktad?r.
S?radan motosikleti olanlar zaten konuyu hiç dü?ünmemeli, ekstrem yüksek performansa sahip motosiklet sahipleride motosikletin K?TAPçI?INA BAKMALI. Yani e?e do?ta servise vs sormay?n. Sizden daha iyi bilmek zorunda de?iller. Bizim arad???m?z yüksek oktanl? DE??L uygun oktanl? uygun fiyatl? YÜKSEK KAL?TEL? benzin. Buda ad? san? belli ve ?ekli ?emali düzgün istasyonlardan elde edilebilir. Bir benzinin özellikleri sadece oktan ve enerji içeri?inden ibaret de?ildir. Motoru temizleme özelli?i, istasyonun kalitesi vs bunlarda önemli.

Al?nt?d?r.