Dörtlü Flaşör sistemi - Olcay Avşar'ın Yazısı

[crazy_devil]

Günümüzde birçok motosiklet modelinde dörtlü fla?ör standart olarak sunulmaya ba?lansada, motosikletlerin birço?unda dörtlü fla?ör standart de?ildir. Ama dörtlü fla?ör olmayam motosikletimize bu özelli?i katmak hiçde zor de?il.
?imdi sizlere bunu nas?l yapabilece?imizi anlataca??m ;
Motosikletimize dörtlü fla?ör özelli?i katabilmemizin iki yolu vard?r. Oldukca basit ve masrafs?z olan birinci yöntemden ba?layal?m ;

Bize laz?m olan malzemeler bir adet buton (swich) ve biraz kablo. Evet hepsi bu kadar. ?imdi nas?l yapaca??m?za gelelim ;
Olay?n mant??? ?u : sa?a yada sola sinyal verdi?imizde iki adet sinyalimiz yan?p sönmeye ba?lar, o esnada kapal? olan di?er iki sinyalimizin (+) uçlar?na yanmakda olan sinyallerin (+) uçlar?ndaki elektri?i verirsek dördü binden yanmaya ba?layacakt?r
?imdi olay? açarsak, sinyal ?emas? yakla??k olarak alttaki gibidir :

Sinyal fla?öründe 3 adet uç vard?r, bunlar?n biri ?ase (-) biri 12 V elektrik (+) ve biride lambalara giden (yan?p yan?p sönen) 12 V (L) dir.
Konta?? açt???m?zda fla?ör üzerinde 12 V elektirik devaml? vard?r, L (lamba) ucundan ç?kan kablo sinyal anahtar?ndad?r. Sinyal anahtar? ile sa?a sinyal verdi?imizde fla?örden gelen ak?m sa?daki lambalar? yak?p söndürür, ayn? ?ey sol taraf içinde geçerli.
?imdi bizim yapmam?z gereken o basit i?lem k?saca ?udur; sa? ve sol sinyallerin (+) uçlar?n? motosikletimize sonradan ekledi?imiz butona ba?lamakt?r. Elbetteki sadece bu sonradan takt???m?z butona basarak dörtlülerimiz yanmayacakt?r, hem sinyal verip (herhangi bir tarafa) hemde bu takt???m?z butonu açarsak dörtlülerimiz yanmaya ba?layacakt?r. Korkmam?za gerek yok çünkü motosikletimizin sinyal fla?örü dört lambay?da yakacak güçdedir.
Peki bu ba?lant?y? nas?l gerçekle?tirece?iz;
Önce temin etti?imiz bir adet butonu motorumuzda uygun bir yere monte etmemiz laz?m, tabi bu montajdan önce butonun ayaklar?na fi? yada lehimleme yoluyla yeteri kadar uzunlukta bir kablo eklemi? olmal?y?z. Ekleyece?imiz kablonun uzunlu?u ba?lant?m?z?n nerede olaca??yla alakal?d?r.
?imdi gelelim sa? ve sol sinyallerin art? uçlar?n? bulmaya, bunun için bir adet seyyar apmule (12 V) ihtiyac?m?z var, resimdeki gibi :

Seyyar apmulün bir ucunu ?aseye sabitlersek e?er, bo?da kalan di?er ucu bize herhangi bir yerdeki 12 V (+) y? bulmam?za yard?m edecektir. Seyyar ampul i?e haz?r ise bizde sinyallerin (+) ucunu bulmak için bize en kolay olan k?sm? ön yada arka sinyallerin kablo ba?lar? yada ek yerleri veya fi?leri rahat çal??abilmemiz için göz önünde ç?karmal?y?z.
Konta?? aç?p sa?a sinyal veriyoruz, sa? sinyal yan?p sömekde ve elimizdeki seyyar ampulun bo? ucunu sa? sinyalin ba?lant? fi?lerinin kenar?ndan k?y?s?ndan temas ettirerek sinyalimizin (+) ucunu buluyoruz (seyyar ampulde yan?p sönecektir) Ayn? i?lemi sol sinyal içinde yap?yoruz, ?imdi sa? ve sol sinyallerinin (+) uçlar?ndan BUTON umuza ara kablo çekiyoruz.
D?KKATherhangi bir kesme, sökme, ç?karma yapmayaca??z sadece olan tesisattan ek çekece?iz butonumuza. ?imdi herhangi bir tarafa sinyal verdikden sonra butonumuza basd???m?zda Dörtlü Fla?ör lerimizin yand???n? göreceksiniz
Basit bir yöntem dedim ama baya uzun yazm???m, durun bakal?m kar???k olan yöntemi nas?l anlataca??m
?imdi , “ben ayr? bir sistem istiyorum, sinyal koluna ba??ml? kalmayay?m. Butonuma basd???mda dörtlüm yans?n, hatta istersem frene basd???mda stop lambamla birlikde dörtlümde yans?n” derseniz e?er buyrun ba?layal?m derim
Bize laz?m olan malzemeler :

1. Bir adet buton 0,5 YTL
2. ?ki adet 12 V Mini Röle 2,5 YTL x 2 : 5 YTL (oto parçac?larda)
3. Yeterli say?da küçük sar? di?i fi? (papuç) ve koruma plasti?i 0,5 ~1 YTL
4. ?zole bant 0,5 YTL
5. Plastik kelepçe 0,5 ~1 YTL
6. 10-15 amper sigorta 0,5 ~1 YTL
Ba?layal?m :
Önce uygun bir yere butonumuzu monte ediyoruz ve yukarda da tarif etti?im gibi butona ekledi?imiz kablomuzu çal??malar?m?z? yapaca??m?z yere kadar (büyük ihtimalle sele alt?) uygun yerlerden geçirip plastik kelepçemiz ile sabitliyoruz.
Geldik rölelerin montaj?na ;
Montaj?n tarifine ba?lamadan önce kabaca tarif ederek rölenin ne i?e yarad???n? anlat?rsam montaj? daha rahat yapabilece?iniz kanaatindeyim.
Röle nedir? A??a??daki resimde bir adet mini röle görüyoruz ;

Röleler, kendilerine verilen tetikleme ile iki ba?lant? aras?nda ki köprülemeyi tamamlayan devrelerdir, yani asl?nda bir nevi anahtard?rlar. A?a??daki ?ema ile biraz daha anlar?z san?r?m ;

Rölelerde 4 adet ayak vard?r 85 - 86 - 87 ve 30 numaral? ayaklar (Bazen 87 den iki adet olur, ikiside ayn? ?eydir farklar? yoktur)
85 ve 86 numaral? ayaklara elektrik verdi?imizde, birine (-) birine (+) içindeki bobin elektrik yükü ile manyetikle?erek m?knat?slanma yapar ve aç?k olan anahtar? kapayarak 30 ile 87 numaral? ayaklar?n aras?ndaki devreyi tamamlar.
S?ra montajda;
Butonumuzun bir ucuna (+) 12 V verece?iz , araya sigorta koymay? unutmay?n ama. Butonun di?er ucunu rölelerin (ikisinin birden) 86 uçlar?na ba?l?yoruz, rölelerin 85 uçlar?na ?ase (-) veriyoruz. Rölemiz ?u an butonu açt???m?zda çal??maktad?r (açma kapama sesini duyabilirsiniz)
?imdi motosikletimizin fla?örünün lambalara (sinyal kolu) giden ucunu bulmal?y?z, bunun için yine yukarda tarif etti?im gibi seyyar lambay? kullanaca??z. Seyyar lamban?n bir ucunu ?aseye sabitledikden sonra konta?? aç?p herhangi bir tarafa sinyal verelim, sinyal fla?örü devrede iken 3 ayr? aya??nada teker teker elimizdeki seyyar lamban?n bo? ucunu de?direrek fla?örün hangi aya??n?n lambalara sinyal ak?m? gönderdi?ini tespit edelim.
Sinyal fla?örünün tespit etti?imiz bu ucundan (büyük ihtimalle o ucda L yazar) rölelerin (ikisinin birden) 30 numaral? ayaklar?na hat çekece?iz, rölelerin 87 numaral? ayaklar?n?da birini sa? sinyal hatt?na di?erinide sol sinyal hatt?na ekliyoruz ve sistem haz?r.
?u an butona basd???m?zda iki röleyi birden tetiklemekte ve rölelerin 30 numaral? uçlar?ndaki fla?ör ak?m?n? 87 numaral? ayaklara aktararak dörtlülerimiz yanmaktad?r.
Umar?m anlat?m?mda bir hata yoktur ve anla??l?r bir dille yazm???md?r. Merak etti?iniz ve anlayamad???n?z bir nokta olur ise buradan sorabilirseniz e?er severek cevaplar?m .
Biraz kar???k gözüksede asl?nda çok basit bir i?lem :


Ben motorumun naked olmas?ndan dolay? butonu montajlayacak uygun yer bulamad???m için bir aparat yapt?m, grenajl? motoru olanlar?n i?i daha kolay.

Sonuç bu olacak :

?imdi gelelim zurnan?n malum sesi ç?kard??? yere
E?er ki frene basd???n?zda stop lamban?z yanarken dörtlülerinde yanmas?n? istiyorsan?z, bunun içinde sisteme bir adet röle daha eklemeliyiz.
Rölemizin 85 nolu aya??na ?ase veriyoruz, 86 numaral? aya??nada stop lambas?na giden (+) 12 V dan hat çekiyoruz. Stop lambam?z?n (+) ucunu yine seyyar lamba yard?m? ile deneyerek bulaca??z.
?u an frene basd???m?zda stop lambas? ile birlikte rölemizde devreye girmektedir (sesini duyabilirsiniz)
Rölemizin 30 numaral? aya??na (+) 12 V elektrik veriyoruz ve 87 numaral? ayaktan di?er iki rölenin 86 numaral? ayaklar?na kablo çekiyoruz. Frene basd???m?zda rölemiz devreye girmekdedir ve 30 numaral? ayakdaki 12 V elektiri?i 87 nolu aya?a aktar?p oradan di?er iki rölenin 86 ayaklar?na ula?arak bu iki röleyide tetiklemekde ve dörtlü fla?örümüzü devreye sokmaktad?r.
Hay?rl? olsun…
Notlar :
Kulland???m?z 2 adet rölenin yapt??? i?i yapan tek rölelerde var, fakat teminleri zor ve fiyatlar? makul olmad??? için 2 adet röle kullanmay? uygun gördüm.
Tek bir röle kullan?p 2. bir fla?ör ekleyerekde yapabilirdik sistemi ama yine fiyat olarak fazladan bi harcamam?z gerekecek ve arac?m?z?n elektrik sistemine fazladan bir fla?ör daha eklemeye gerek duymad?m.
Röleleri ve soketleri oto parçac?larda, butonu ise elektronikçilerde bulabilirsiniz.